Tanrı'dan Yuhanna'ya gelen esinleme

Tanrı'dan Yuhanna'ya gelen esinleme

ESİNLEME'YE GİRİŞ

Kitabın özelliği: Esinleme, Yuhanna'nın görümlerinden oluşuyor. Yuhanna kendini «sıkıntıda, Tanrısal egemenlikte ve sabırda ortağınız ve kardeşiniz» (Esi.1:9) diye tanıtır. Bu Yuhanna ile Elçi Yuhanna'nın aynı kişi olduğu kabul edilir. Yuhanna, kitaba kaynaklık eden görümleri, inanlıların baskı altında olduğu bir dönemde1, ya Roma İmparatoru Neron'un (İ.S. 54-68) son yıllarında, ya da Domityan'ın zamanında (İ.S. 81-96) almıştır.
Kitap, ilk yüzyılda oldukça yaygın ve sembolizm yönünden zengin bir yazın türü olan «apokaliptik» türündendir. Bu yazın türü, Tanrı'nın insanlık tarihindeki amacını açıklamayı hedef edinir (apokaliptik, Grekçede «açınlama, vahiy» anlamında bir fiilden gelir). Apokaliptik yazılar, ağırlıklı olarak Eski Antlaşma'ya dayanır. Tanrı'nın tek egemen olduğu, iyi ve mükemmel amacını gerçekleştirmek için sonunda dünya tarihini doğaüstü olaylarla etkileyeceği görüşü, apokaliptik görüşün ağırlık noktasını oluşturur. Tanrı'nın karşıtları, simgesel olarak çoğu kez karşımıza canavarlar vb. biçiminde çıkan kötülüğün çeşitli güçleridir. Görümler, konuşan melekler, kıyasıya dövüşen büyük güçler var. Sonunda, Tanrı'ya inanıp zulüm görmüş olanların öcü alınır. Sorunumuz şu ki, kitabın yazılışından iki bin yıl sonra bugün bu simgelerin çoğunun ne anlama geldiğini bilmiyoruz. Bu nedenle Esinleme'yi yorumlamakta dikkatli olmalıyız. Ayrıntılar hakkında fazlaca dogmatik olmamalıyız.
Her ne olursa olsun, bu kitap Tanrı'nın bir esinlemesidir; anlaşılsın ve uygulansın diye verilmiştir (Esi.1:1-3; Esi.22:7). Ana konular açıktır.

Kitabın bildirisi: Yuhanna bize bunun İsa Mesih'in esinlemesi olduğunu, Tanrı'nın, yakın zamanda olması gereken olayları kendi kullarına göstermesi için İsa'ya bu esini verdiğini özellikle belirtir2. Yuhanna'dan, gördüklerini, o anda olup bitenleri ve gelecekte olacakları yazması istenir (Esi.1:19). Kutsal Ruh ve melekler, ne yazması gerektiği konusunda onu yönlendirir3.
Yuhanna, ilk yüzyılda Anadolu'nun bugünkü Ege bölgesinde oluşan yedi inanlı topluluğuna yönelik özel bildirimler alır. Bunları 2. ve 3. bölümlerde okuruz. Bildirimler, çeşitli buyruklar, övgüler, uyarılar ve vaatler içerir. Esinleme kitabı İsa'ya4 ve Tanrı görkemine (Esi.4:2-11) ilişkin görümler ve gökte yer alan tapınmadan sahneler5 içerir. İsa'ya ve Tanrı'ya ait çeşitli unvanları sıralar.
Kitap, dünyanın uğrayacağı Tanrı gazabından ve Tanrı yargısından söz eder. İnsanlar bu yargıya aldırmaz, tövbe etmeye yanaşmazlar. Söz konusu yargı, yedi mühürün açılması, yedi borazanın çalınması ve Tanrı öfkesiyle dolu yedi tasın yeryüzüne boşaltılmasıyla gerçekleşir. 11:15-17'de, yedinci borazanın çalınmasıyla «dünyanın egemenliği, Rabbimizin ve O'nun Mesihi'nin oldu» deniyor. Ejderha, yani Şeytan, gökten yeryüzüne atılır (Esi.12:7-12). Kendisi ve yandaşları bir süre için sahip oldukları gücü sergilerler. Ne var ki, birer birer yenilgiye uğrarlar. «Babil» yıkılır, «canavar ve sahte peygamber» ve sonunda Şeytan «ateş gölüne atılır.»
Ölüler yaptıklarına göre yargılanır. Adları yaşam kitabında bulunanlar yeni bir göğe, yeni bir dünyaya kavuşur. Bundan böyle «Tanrı'nın konutu insanların arasındadır. Tanrı onların arasında yaşayacak. Onlar O'nun halkı olacaklar, Tanrı'nın kendisi de onların arasında bulunacak. Onların gözlerinden bütün yaşları silecek. Artık ölüm olmayacak. Artık ne yas, ne ağlayış, ne de ıstırap olacak» (Esi.21:3-4). Adları yaşam kitabında olmayanlar ateş gölüne atılır; ikinci ölüm budur (Esi.20:14-15).

Ana hatlar:
Esi.1:1-1:20 Giriş
Esi.2:1-3:22 Yedi topluluğa mektuplar
Esi.4:1-5:14 Taht, tomar ve Kuzu
Esi.6:1-8:1 Yedi mühür
Esi.8:2-11:19 Yedi borazan
Esi.12:1-14:20 Görümler: kadın ve ejderha, canavarlar, yerin ürünü
Esi.15:1-16:21 Yedi tas
Esi.17:1-19:10 Büyük fahişe Babil yıkıldı
Esi.19:11-20:10 Şeytan'ın yenilmesi
Esi.20:11-20:15 Ölüler yargılanıyor
Esi.21:1-22:5 Yeni gökyüzü, yeni yer ve yeni Kudüs
22:6-22:21 Son

Kaynak ayetler:
1Esi.1:9; Esi.2:10,12-13
2Esi.1:1 bkz. ayrıca Esi.4:1 ve Esi.22:6
3Esi.12:10; Esi.10:8-11; Esi.17:3; Esi.21:10-11; Esi.22:1,16
4Esi.12:12-20; Esi.52:6-14; Esi.19:11-16
5Esi.79:9-12; Esi.11:16-18; Esi.15:3-4; Esi.19:1-8


1. Bölüm, Tanrı'dan Yuhanna'ya gelen esinleme